Filmy Wojciecha Marczewskiego

Tytuł:

Filmy Wojciecha Marczewskiego

Autorzy:

Andrzej Szpulak

Wydawca:

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza

Wydanie:

Poznań 2009

Liczba stron:

348

Opis

Autor pracy interesuje się przede wszystkim pojedynczym, konkretnym filmem i każdy utwór potraktowany jest niczym odrębny mikrokosmos, który niesie własne problemy, a także oryginalne, indywidualne przesłanie. Jednocześnie dostrzega i skrupulatnie odnotowuje „wewnątrzautorskie" nawiązania narracyjne, wizualne, symboliczne, obrazowe, ponawiane wspólne motywy, wątki, pytania oraz wydobywa wyraźny, specyficzny charakter pisma, osobną poetykę filmowego artysty. Artysty, który wypowiada się rzadko nie tylko wtedy, kiedy woli milczeć i który realizuje film tylko wtedy, kiedy chce zabrać głos.

Lektura studiów Andrzeja Szpulaka sprawia imponujące wrażenie. Autor analizuje i oświetla poszczególne utwory filmowe z wielu perspektyw. Stara się przede wszystkim o odsłonięcie kolejnych warstw znaczeniowych, o wnikliwe omówienie obrazów, scen, sekwencji, o uwzględnienie znaczeniowego wymiaru strony dźwiękowej. Analizuje symbole i metafory, aluzje i intertekstualne nawiązania. Odnotowuje nasuwające się skojarzenia, jawne wieloznaczności i ukryte niejednoznaczności. Błyskotliwe interpretacje przekonują o wyjątkowej randze artystycznej i myślowej twórczości Wojciecha Marczewskiego, o tym, że jest to „zjawisko dla polskiego kina pierwszorzędnej rangi".


prof. dr hab. Maryla Hopfinger (z recenzji wydawniczej)

Spis treści

Wstęp   7

Rozdział I    13
Reżyser na tropie swojego filmu. Przed debiutem kinowym   13
A jednak trochę Marczewski: Lekcja anatomii   14
Ćwiczenie warsztatowe: Podróżni jak inni  17
Pierwsza próba niepoprawności: Odejścia, powroty   28
Apologia profesjonalizmu: Wielkanoc   43
Film o tajemnicy: Bielszy niż śnieg    58

Rozdział II   75
Nieustająca introspekcja. Obrazy inicjacji   75
1. Skracanie dystansu: Zmory   76
Pedagog i jabłko   81
Gorączkowa samotność umierania    88
Jawa jest zmorą    97
Między Chrystusem a Marksem   111
Sukces raczej nieoczekiwany    127

2. Polityczna intymność: Dreszcze    131
Sekretna historia Tomasza   135
Wyobraźnia oniryczna    150
Nowy Törless    153
Stracone pokolenie    161

3.W meandrach pamięci: Weiser    173
Przesunięcia czasu    175
Świat pozornie współczesny    178
Weiser i tajemnica     188
Intymność dojrzewania raz jeszcze   198
Apokalipsa   207
Dowód tożsamości   209
Wielokulturowość dodana   214

Rozdział III    219
Piętno odpowiedzialności. Historia i polityka   219
1. Spotkanie z szatanem historii: Klucznik   220
Pierwsze adaptacyjne niewierności   223
Wieś i pałac    227
Symboliczna podszewka    232
Sługa i pan    240

2.Sumienie puszczone w ruch: Ucieczka z kina Wolność      254
Cenzor - między jasnością i cieniem     258
Wielki finał     264
Domowe rozrachunki     271
Film o filmie      277
W świecie cytatów i aluzji     289
Próba uzyskania dystansu: Czas zdrady      301
Gry wyćwiczonego umysłu     305
Intelektualista wśród zjaw i ludzi     317
Irracjonalizm jako kontra     324
Historia współczesna, współczesność historyczna      333

Zakończenie    335

Wybrana bibliografia    336

Filmografia reżyserska Wojciecha Marczewskiego     340

Wojciech Marczewski's Films/Film Art (S u m m a r y)     346