Rękopis znaleziony w Saragossie

Tytuł:

Rękopis znaleziony w Saragossie

Autorzy:

Iwona Grodź

Wydawca:

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza

Wydanie:

Poznań 2005

Liczba stron:

126

Opis

Wstęp

Mnie już się mąci od tego wszystkiego. Zatracani poczucie, gdzie kończy się rzeczywistość, a zaczyna fantazja .


ALFONS VAN WORDEN


JEDNO JEST PEWNE: OBOK RĘKOPISU ZNALEZIONEGO W SARAGOSSIE (1964) Wojciecha Hasa, ekranizacji powieści Jana Potockiego, nie można przejść obojętnie. Myślowa przenikliwość i drażnią-ca dezorientacja, wizualny przepych i strukturalne uporządkowanie, eklektyzm i jedność — to skrajności, które idealnie pasują do opisu tego dokonania reżysera. Jak je pogodzić? Jak znaleźć pełny obraz tej skomplikowanej myślowo-wizualnej układanki? Czy istotnie nie ma do niej klucza? 2 Jak się w końcu w niej nie zatracić? Każde pytanie otwiera kolejne i... jeszcze kolejne. Na tym polega magia... albo przekleństwo tej zadziwiającej „fatamorgany" Hasa.

Rękopis znaleziony w Saragossie jest filmem nader tajemni-czym. Poświęcono mu co prawda wiele miejsca, wymienić na-leży przede wszystkim dwie książki (Konrad Eberhardt, Wojciech Has, Warszawa 1967 i Jan Słodowski, Tadeusz Wijata, Rupieciarnia marzeń, Warszawa 1994), ale jednocześnie wielokrotnie ograniczano się do naszkicowania tylko ogólnego zarysu jego problematyki. Natomiast film Hasa jest zjawiskiem na tyle od-rębnym, nie mieszczącym się w granicach żadnej szkoły artystycznej, że niewątpliwie warto raz jeszcze do niego powrócić. Jest on ponadto czymś niespotykanym i wyjątkowym na tle kinematografii polskiej. Paradoksalnie - na co wskazywała Maria Kornatowska3 - łatwiej umieścić go na europejskiej mapie historii filmu. Nawet obok dzieł takich mistrzów kina, jak: Marcel Carné, Ingmar Bergman czy Federico Fellini. I może właśnie dlatego tak bardzo spodobał się zagranicznym odbiorcom: Francuzom, Amerykanom czy Hiszpanom? Wymienić warto tych najbardziej znanych - reżyserów: Luisa Buñuela, Martina Scorsese, Francisa Forda Coppolę czy muzyka Jerry'ego Gardę. Dodatkowo w filmie tym Has po raz pierwszy w pełni odsłania swój wielki talent i wyobraźnię. Tam też fantazja jest najistotniejszym czynnikiem kreacyjnym. Kto więc lubi śnić na jawie, z pewnością zrozumie fenomen Rękopisu znalezionego w Saragossie.

Spis treści

Spis treści

Podziękowania   6

Filmografia   7

Wstęp   11

Rozdział 1. Kino polskie roku 1964/1965   13

Rozdział 2. Kulisy realizacji   17

Rozdział 3. Scenariusz i scenopis   29

Rozdział 4. Jan Potocki i jego arcydzieło   36

Rozdział 5. Tajemniczy „hieroglif"   40

Rozdział 6. Barokowa feeria   55

Rozdział 7. Orientalne marzenie   70

Rozdział 8. Surrealistyczny sen   79

Rozdział 9. Muzyczny eksperyment Krzysztofa Pendereckiego   90

Rozdział 10. Rękopis „znaleziony za granicą"   95

Przypisy   100

Bibliografia   109

Strony internetowe dotyczące Rękopisu znalezionego w Saragossie   114

Filmy i materiały telewizyjne o Rękopisie znalezionym w Saragossie   115

The Saragossa Manuscript (Summary)   117

Polecane książki