Więcej niż obraz

Okładka książki

Tytuł:

Więcej niż obraz

Redaktorzy:

Eugeniusz Wilk, Anna Nacher, Magdalena Zdrodowska, Ewelina Twardoch, Michał Gulik

Wydawca:

WN Katedra

Wydanie:

Gdańsk 2015

Liczba stron:

769

Opis

Polscy kulturoznawcy, akceptując hasło programowe II Zjazdu Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego: „Więcej niż obraz", dali wyraz przekonaniu, że współczesna kultura w coraz większym stopniu poddana jest znaczącemu wpływowi obrazu. Ten nieuchronny proces ujawnia się za-równo w samej rzeczywistości kulturowej, jak i w humanistyce przełomu XX i XXI wieku, która dostrzega głębokie przeobrażenia charakteryzujące dobę nowoczesności. Syndromem tych przemian są naturalnie tzw. zwroty kulturowe, ujawniające całą złożoność napięć i zmian, które dokonały się w ostatnich dziesięcioleciach w naukach o kulturze. Fundamentalna, paradygmatyczna zmiana wywołana zwrotem językowym ujawniła się również pod postacią zwrotu obrazowego, który dla W. J. T. Mitchella jest — jak pamiętamy „postlingwistycznym i postsemiotycznym ponownym odkryciem obrazu jako złożonej gry pomiędzy wizualnością, zmysłami, instytucjami, dyskursem, ciałem i figuratywnością". [...]

Sfomułowanie „więcej niż obraz", w ujęciu autorów artykułów zawartych w tej książce, jest zatem wyrazem przekonania o konieczności przedefiniowania głównych założeń badawczych nad współczesną ikonosferą: winny one nawiązywać do modelu badań transdyscyplinarnych, stając się tym samym ważną częścią dyskursu współczesnego kulturoznawstwa i zarazem punktem odniesienia dla naukowców, dla których obraz nie sytuuje się w centrum ich zainteresowań.

Prof. Eugeniusz Wilk, Wprowadzenie 

Spis treści

Eugeniusz Wilk, Przekraczać granicę obrazu. Wprowadzenie

Wojciech Józef Burszta, Monokultura i mediatyzacja. W stronę kulturoznawstwa krytycznego


Część 1. Krajobrazy kulturowe 


1. Ryszard Nycz, Krajobraz kulturowy albo o kulturze jako czasowniku
2. Elżbieta Rybicka,  Krajobraz kulturowy. Między ideologiami a działaniami
3. Stefan Bednarek, Krajobraz kulturowy, czyli o tautologii
4. Roma Sendyka,  Krajobrazy (nie)pamięci: dekonstrukcja krajobrazu kulturowego
5. Agnieszka Karpowicz, „Krajobraz jako oko”. Powidoki Mirona Białoszewskiego

Cześć 2. Krajobrazy transnarodowe

6. Nicole Dołowy-Rybińska, Europa mniejszości. Obrazy kulturowe i granice etniczne
7. Elżbieta Wiącek, Model dysjunkcji w pejzażach Riwiery Tureckiej
8. Magdalena Barbaruk, Zobaczyć krajobraz. Refleksja o wartościach pejzażu hiszpańskiego
9. Ryszard Zajączkowski, Paryż – Lwów – Nowy Jork. Pejzaże kulturowe Józefa Wittlina

Część 3. Obrazy w doświadczaniu natury

10. Beata Frydryczak, Więcej niż obraz: procesualna natura krajobrazu
11. Marek Pacukiewicz, „Oczy szukają drogi…”. Doświadczenie krajobrazu w alpinistycznych narracjach liminalnych
12. Albert Miściorak, Od krajobrazu kulturowego do przeżywanego. Rola przyrody w kształtowaniu krajobrazów

Część 4. Zwrot performatywny w rozważaniach nad obrazem 

13. Leszek Kolankiewicz, Słowo wstępne do panelu „Zwrot wizualny a zwrot performatywny – ideowe tło współczesnego dyskursu kulturoznawczego
14. Małgorzata Sugiera, Więcej niż zwrot: performatywność jako podłoże przemian paradygmatycznych
15. Dorota Sajewska, Radykalizm ciała w rekonstrukcji
16. Iwona Kurz, kurz Obraz i performans: w zapętleniu
17. Sławomir Sikora, Performatywność w filmie

Część 5. Performatyka obrazu

18. Karolina Charewicz-Jakubowska, Performatyka obrazu. Kulturoznawcze transformacje wobec zwrotu performatywno-obrazowego
19. Magdalena Zamorska  Techno-obrazy performujących ciał 
20. Anna Czajka-Cunico, Zwrot wizualny a obrazy chwili
21. Adam Pisarek, Wyobrażenie jako przedmiot dyskursu historyczno-kulturowego

Część 6. Obrazy cyfrowe i postobrazy

22. Ryszard W. Kluszczyński, Doświadczenia wizualne jako postobrazy (od wydarzeń multimedialnych do wizualnych bio-środowisk)
23. Violetta Sajkiewicz, Więcej niż ornament. Wideomalarstwo Dominika Lejmana
24. Ewa Łukaszyk, Topologia w humanistyce. Inspiracje matematyczne a nauki o kulturze
25. Matylda Szewczyk, Obrazy (od) początku. Kilka uwag o  kulturowej roli medycznych i dokumentalnych przedstawień płodu

Część 7. Kulturowe studia miejskie

26. Ewa Rewers, Kulturowe studia miejskie – pułapki gościnności 
27. Blanka Brzozowska, Od „wirtualnej witryny” do „cichych sklepów” - nowy wymiar konsumpcji w przestrzeni miejskiej
28. Aleksandra Kunce, Czy myślenie o metropolii potrzebuje filozofii lokalności?
29. Łukasz Bukowiecki, Wizje i wizualizacje. Historia niedoszła warszawskich muzeów
30. Małgorzata Lisowska-Magdziarz,  Megaboard  na Moście Westchnień. Ogłoszenie reklamowe jako hiperbola, metonimia, metafora dyskursu komercyjnego w semiosferze miasta
31. Wiesław Godzic, Azja nad Wisłą albo transnarodowy obraz celebryty

Część 8. Obrazy w działaniu

32. Andrzej Gwóźdź, Środowisko designu – obrazy w działaniu
33. Anna Nacher, Obrazy w działaniu – mapy społecznej wyobraźni
34. Marcin Składanek  Wizualizacja informacji w działaniu i poza działaniem
35. Tomasz Misiak, Spóźniony projekt ekologii akustycznej. Dźwięk jako fenomen kulturowy

Część 9. Obrazy w komunikacji 

36. Marta Rakoczy, Obraz, pismo, szkoła w perspektywie antropologicznej
37. Anastazja Nabokina, Na styku fotografii i tańca. ruch, ciało, obraz
38. Weronika Parafianowicz-Vertun, „Czarno na czarnym”? Obraz w polskich i czechosłowackich nieoficjalnych czasopismach lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych

Część 10. Locus Theologicus

39. Locus Theologicus w kulturze wizualnej - panel
40. Anna Kawalec, Widzenie i kontemplacja. Loci theatrales w przestrzeni wiara-kultura. Obraz i słowo
41. Adam Regiewicz, Słowo wcielone w Obraz. O podstawowych kwestiach kerygmatycznej interpretacji dzieła filmowego
42. Jan Stanisław Wojciechowski, Władze widzenia 
43. Marta Kładź-Kocot, Obraz jako mit. Doświadczenie dyspersyjne
44. Witold Kawecki, Zobaczyć niewidzialne

Część 11. Film w kontekstach kulturowych

45. Tadeusz Lubelski, Wstęp
46. Maryla Hopfinger, Film – zmiana paradygmatu
47. Piotr Marecki, Nowe rytuały medialne
48. Iwona Kurz, Kino polskie po 1989 roku: nowe hierarchie, nowe stanowiska
49. Sebastian Jagielski, Spirytusowe znicze i przygodność wartości
50. Piotr Zwierzchowski, O badanie polskiego kina w kontekstach