CALL FOR PAPERS

Czekamy na teksty wpisujące się w tematykę przygotowywanych tomów, ale także na artykuły niezwiązane z wiodącym tematem numeru.

Przyjmujemy również recenzje naukowe książek filmoznawczych dotyczących kinematografii polskiej.

Teksty prosimy przesyłać na adres: pleograf@fn.org.pl

 

Tematy kolejnych numerów:


Dwanaście najlepszych: nowy kanon

Termin nadsyłania artykułów: 17 listopada 2017 roku

Ankieta 12 filmów na 120 lat kina (http://kinomuzeum.pl/?p=14471), przeprowadzona w 2015 roku przez Muzeum Kinematografii w Łodzi oraz Zakład Historii i Teorii Filmu Uniwersytetu Łódzkiego, dała wyraz pewnym przewartościowaniom w obrębie tego, co uznajemy za kanon historii filmu, w odniesieniu chociażby do ankiety przeprowadzonej na stulecie kina przez „Kwartalnik Filmowy” w 1995 roku. Wyniki ankiety łódzkiej wskazujące 12 najlepszych polskich filmów traktujemy jako punkt wyjścia do odpowiedzi na następujące pytania: Które polskie filmy i dlaczego uznajemy dziś za kanoniczne? Jak się kształtuje zależność między tzw. arcydzielnością filmu a jego miejscem w kanonie? Które filmy i dlaczego sytuują się poza zestawieniami kanonicznymi? Czy (nadal) można mówić o rozgraniczeniu w obrębie historii filmu polskiego na tzw. kino wysokie i niskie/popularne? Jak się przedstawia i o czym informuje relacja między miejscem filmu w kanonie a datą jego produkcji? Którzy twórcy i dlaczego sytuują się w kanonie lub poza nim? Jak wygląda zależność między kanonicznością filmu a jego przynależnością gatunkową czy rodzajową? Jak w odniesieniu do polskiego kina przedstawia się relacja klasyczne – kanoniczne? Czy/w jakim stopniu kanoniczność filmu to również wypadkowa pracy zespołowej – reżyserii, kreacji aktorskich, roboty operatorskiej? Jak się kształtuje i przekształca zależność między kanonicznością filmu a (nie)oryginalnością scenariusza (adaptacje, ekranizacje jako „gwarant” kanoniczności)? Zapraszamy do zgłaszania artykułów i opracowań naukowych podejmujących problem „nowego kanonu” w możliwie szerokim spektrum metodologicznym, także w ujęciach analitycznych dotyczących konkretnych filmów oraz polemicznych wobec wyników ankiety.



Ciało w filmie – ciało filmu

Termin nadsyłania artykułów: 14 lutego 2018 roku

Refleksja nad statusem ciała w kinie rozwija się intensywnie zarówno w teorii i historii kina, jak i w różnych praktykach filmowych analiz i interpretacji. W tych perspektywach równie interesujące są ciała aktorek i aktorów, cielesne zapośredniczenie procesów twórczych, psychosomatyczne doświadczenia widza kinowego czy wreszcie sam materialny status obrazu filmowego, „ciało filmu” traktowane dosłownie i metaforycznie. Warto zatem zapytać, czy również w odniesieniu do polskiego kina i na gruncie rodzimego filmoznawstwa możemy mówić o rozwoju badań nad filmowymi ciałami. Zapraszamy do nadsyłania artykułów podejmujących refleksję nad cielesnością aktorek i aktorów oraz bohaterek i bohaterów polskiego kina zarówno w perspektywie historycznej, jak i współczesnej. Czy można wskazać określone strategie operowania cielesnością właściwe dla polskiego filmu? Interesują nas także pytania o relacje między sposobami reprezentowania ciał i konstruowania filmowych wizerunków a seksualnością i płcią, przemocą i strukturami władzy, fetyszyzacją i sublimacją czy wreszcie zmysłowością i afektywnością. Czekamy z jednej strony na teksty analizujące status ciała w konkretnych polskich filmach, z drugiej – na propozycje teoretyczne badające polskie kino choćby w świetle psychoanalizy, kognitywizmu, feminizmu czy zmysłowej teorii filmu. Zachęcamy również do przyjrzenia się ciału widza w przestrzeni sali kinowej i wobec ekranów elektronicznych oraz ciału filmu, choćby w kontekście różnic między materialnością obrazu analogowego i cyfrowego. 


Agnieszka Holland

Termin nadsyłania artykułów: 30 kwietnia 2018 roku 

Agnieszka Holland jest twórczynią, która – jako jedna z nielicznych z grona polskich artystów kina – zrobiła karierę międzynarodową. Uprawia twórczość niezmiernie różnorodną, od wyrafinowanego kina autorskiego i społecznego, przez kino wysokobudżetowe i komercyjne, po seriale telewizyjne, zachowując własne, indywidualne spojrzenie na rzeczywistość. Jej silna osobowość artystyczna została ukształtowana przez doświadczenie opresyjnego systemu politycznego w Polsce i Czechosłowacji, ale też przez środowisko intelektualistów mocno zaangażowanych po stronie opozycji. Wydaje się, że stąd bierze się jej poczucie misji społecznej i współczesne zaangażowanie w sprawy publiczne, zawsze wtedy, gdy w jej przeświadczeniu zagrożona zostaje demokracja i wolność obywatelska. Sądzimy, że warto dziś spojrzeć na nowo na jej filmy najdawniejsze z nurtu kina moralnego niepokoju, poddając rewizji sens i znaczenie samego nurtu z perspektywy lat. Czekamy też na omówienie twórczości najnowszej, rzadziej poddawanej refleksji krytycznej, zwłaszcza tych filmów, które odnoszą się do palących zagadnień współczesności. Interesująca wydaje się przy tym konfrontacja jej dokonań zagranicznych i krajowych. Wreszcie interesujące wydaje się spojrzenie na jej dorobek z perspektywy feministycznej, mając równocześnie na uwadze fakt, że nie daje się ona łatwo przyporządkować do nurtu określanego jako kino kobiet.



Ironia

Termin nadsyłania artykułów: 31 sierpnia 2018 roku 

W słownikach terminów filmowych rzadko pojawia się hasło „ironia”. Definicje tego pojęcia w słownikach terminów literackich dotyczą natomiast ironii w literaturze, w tekstach, w języku. A przecież film używa, oprócz tych wspólnych z literaturą, także innych, sobie właściwych środków wyrażania ironii, które, jak dotąd, zostały słabo opisane. Problem komplikuje jeszcze fakt, że ironia, zarówno w filmie, jak i w literaturze, często występuje wspólnie z groteską, parodią czy satyrą, a definicje tych kategorii komicznych są w kilku punktach zbieżne. Ironia może być tropem, może być układem zdarzeń, ale też wyrazem światopoglądu. Zdarza się więc, że pisząc o ironii w filmie, używamy tego terminu w sposób mało precyzyjny. Zresztą i na gruncie teorii literatury, nawet w momencie najbardziej przenikliwej refleksji nad tym problemem, czyli w okresie wczesnego romantyzmu, sformułowanie definicji ironii okazało się czymś bardzo trudnym, choć takie próby podejmowano. Søren Kierkegaard pisał, że ironia to absolutna nieskończona negatywność, Friedrich Schlegel – że transcendentalna bufoneria czy też permanentna parabaza, ale dodawał, że dla kogoś, kto jej nie ma, pozostaje ona, nawet najszczerzej ujawniona, zagadką. Interesują nas teksty teoretyczne badające, czym jest ironia w filmie. Jakie są jej rodzaje? Na jakich płaszczyznach filmu występuje? Jak się wyraża i w jakich celach jest używana? Czym wreszcie różni się od filmowej groteski, parodii czy satyry? Równie ważne wydają się pytania o historyczną ewolucję strategii ironicznych w polskim kinie i o twórców, dla których ironia była lub jest ważnym środkiem filmowego wyrazu. Czekamy na artykuły analizujące wszelkie rodzaje i przejawy ironii w polskim filmie fabularnym, dokumentalnym i animowanym.



Kino najnowsze

Termin nadsyłania artykułów: 31 października 2018 roku 

Myśląc o polskim kinie najnowszym, możemy od razu – paradoksalnie – przywołać nienowe zgoła refleksje i oceny, każące porównywać je (najczęściej na niekorzyść) z kinem zachodnim, a także z jego własną, szacowną przeszłością. Tymczasem jednak badanie kina najnowszego wymaga nie łatwych ocen i ciągów skojarzeń, lecz narzędzi bardzo subtelnych. Nieuchronnie jest to bowiem projekt zawieszony między historią a przyszłością, polegający na konstruowaniu mapy wciąż zmieniającego się terytorium.

Do poświęconego „kinu najnowszemu” numeru „Pleografu” zapraszamy więc teksty odkrywające i sytuujące kolejne punkty i ścieżki na tej mapie. Interesuje nas pozycja na niej tak indywidualnych twórców, jak i zjawisk o szerszym wymiarze: nurtów, prawidłowości, tendencji, od tych najbardziej popularnych po te sytuujące swoje dokonania w obszarze między salą kinową a galerią sztuki. Jakie są instytucjonalne i medialne przemiany współczesnego kina, rodowody najmłodszych jego twórców, ewolucje artystyczne uznanych reżyserów? Jak wydarzenia z najnowszej historii przedostają się na filmowe ekrany, na jakie sposoby współcześni twórcy odkrywają przeszłość? Jak zmienia się współczesna publiczność, tak chętnie skądinąd wybierająca w kinach polskie filmy? Jakie gatunki i formy przekazu definiują najnowsze polskie kino, jakie są jego związki z innymi dziedzinami sztuki? Wreszcie: jakie koncepty teoretyczne i jakie deklaracje towarzyszą projektom artystycznym i popularnym polskiego kina? Zapraszamy do nadsyłania tekstów chwytających polskie  kino najnowsze w procesie stawania się, w kontekście jego własnej historii, równoległych fenomenów kina światowego oraz wizji i projektów na przyszłość. 

Kontakt

Natalia Chojna

tel. 695 363 342
e-mail: pleograf@fn.org.pl

Adres redakcji:
Filmoteka Narodowa
ul. Puławska 61
00-975 Warszawa

 

Redakcja

Rada naukowa

Recenzenci 2016

Informacje dla autorów

CALL FOR PAPERS