Artykuły
„Słownik filmu”, red. Rafał Syska, Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2010
Kammerspiel
Barbara Kosecka
Kammerspiel (niem. - „kameralny dramat”) - zjawisko w kinie niemieckim 1 poł. lat 20. XX w., inspirowane zarówno ekspresjonizmem filmowym, jak i ówczesnym teatrem M. Reinhardta (od niego wywodzi swą nazwę), wystawiającym intymne dramaty psychologiczne. Istotą poetyki Kammerspielu (m.in. Szyny z 1921 i Noc sylwestrowa z 1923 L. Picka, Schody kuchenne L. Jessnera z 1921, Michael C. Th. Dreyera z 1924) było osadzenie akcji we współczesności i realiach codziennego życia, w których bohater przeżywał jakiś dramatyczny kryzys. O ile jednak realia były niespektakularne, o tyle sam kryzys miał charakter mrocznej tragedii wiązał się ze śmiercią, chorobą samobójstwem - pokazywanymi w sugestywny i klaustrofobicznej atmosferze.
Więź z ekspresjonizmem polegała na specyficznej polemice: w filmach Kammerspielu wykorzystywano niektóre elementy poetyki wypracowane W. F. Murnaua, F. Langa, P. Wegenera (nastrojowość, grę światła i cienia, posępny nastrój i sugestywny obraz człowieka poddanego fatalizmowi losu), jednakże zasadniczo sprzeciwiano się tematyce tamtych filmów - odchodzących od „zwykłego” bohatera w kierunku irracjonalności, fantastyki i grozy. Z tym nurtem, stanowiącym niewielki margines ówczesnej niemieckiej produkcji, jednakże skupiającym największe talenty artystyczne, łączyła Kammerspiel także zależność personalna – wielu twórców ewoluowało w kierunku kina kameralnego. Najważniejszym z nich był wybitny scenarzysta C. Mayer, współpracujący m.in. z Murnauem – autorem Portiera z hotelu Atlantic (1924) - uważanego za dzieło zamykające epokę ekspresjonizmu, a równocześnie będące ukoronowaniem poetyki Kammerspielu. Mayer był także autorem scenariuszy: Schodów kuchennych, Szyn i Nocy sylwestrowej.
B.K.
Wybrane wideo
-
O PROGRAMIE APF, dr Rafał Marszałek
-
POLSKIE KINO PRZEDWOJENNE, dr Rafał Marszałek
-
Tło historyczne rozwoju kinematografii polskiej na przełomie lat 70. i 80.
Wybrane artykuły
-
Joseph Green – A One-Man Film Industry
Aleksandra Wierzba
"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu", nr 5/2019
-
Zasada niehamowania wyobraźni. Z Agnieszką Smoczyńską i Kubą Kijowskim, reżyserką i autorem zdjęć do filmu "Córki dancingu" rozmawia Kinga Gałuszka
Kinga Gałuszka
"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu", nr 2/2016
-
Obraz czasu w samotności. „Pętla” Wojciecha Jerzego Hasa
Waldemar Frąc
„Kwartalnik Filmowy” 2003, nr 43



