Akademia polskiego filmu

„Słownik filmu”, red. Rafał Syska, Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2010

Propaganda

Małgorzata Radkiewicz

Propaganda - zaplanowana i celowa strategia podporządkowania treści, formy i odbioru filmu dominującej ideologii. Propaganda zmierza do manipulowania widzem, kształtowania jego światopoglądu, narzucania mu wzorców zachowań i wartości zgodnie z intencjami propagandzisty. Zdaniem teoretyków (S. Kracauer, S. Eisenstein, Dz. Wiertow), potencjał propagandowy kina wynikał z jego masowości, powszechności i wizualności zwiększającej komunikatywność przekazu. W filmie dok. propagandową rolę spełniał komentarz i wyrazista retoryka obrazu opartego na schematycznych argumentach i chwytach perswazyjnych. W filmie fab. propaganda pojawia się w wątkach narracyjnych oraz konstrukcji bohaterów. Propagandowa wizja świata wyraża ideologiczne założenia i ideały, zgodnie z którymi komentuje, ocenia i porządkuje rzeczywistość, by widz mógł zająć w niej właściwe miejsce. Propaganda szczególnie mocno zaznacza się w kinie okresu przełomowych wydarzeń historycznych, stając się narzędziem polityki rządów, wykorzystujących ją kształtowania postaw obywatelskich, umacniania patriotyzmu i narodowych więzi (Dz. Wiertow, S. Eisenstein - rewolucja komunistyczna; L. Riefenstahl, H. Steinhoff - faszyzm).

M.R.

Wróć do poprzedniej strony