Akademia polskiego filmu

„Słownik filmu”, red. Rafał Syska, Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2010

Propagandowy film

Małgorzata Radkiewicz

Propagandowy film - filmy dok. i fab., w których wszystkie środki filmowe podporządkowane są tezom i celom dominującej ideologii. Ich rola propagandowa polega na lansowaniu wizji świata oraz postaw zgodnych z panującą doktryną (faszyzm, komunizm) i systemem politycznym. Propagandowe filmy kręcili radzieccy awangardziści lat 20. XX w. (Pancernik Potiomkin, Październik, Czapajew), propagujący koncepcję kina w służbie idei. Narzędziem propagandowego filmu stała się paradokumentalna agitka, oddziałująca na emocje widza, by przekonać go do hasła politycznego albo nakłonić do konkretnego działania. Formą propagandowego filmu jest kronika filmowa wykorzystana przez Dz. Wiertowa do realizacji koncepcji Kino-Prawdy, łączącego funkcję informacyjną i propagandową oraz awangardowe rozwiązania formalne, by stać się instrumentem ideologii i polityki społecznej państwa. To samo założenie widoczne jest w propagandowych filmach faszystowskich, lansujących postawy nacjonalistyczne (Triumf woli, Święto narodów), nazistowskie (Hitlerjunge Quex) czy antysemickie (Żyd Süss). Specyficzną odmianą propagandowego filmu jest produkcyjniak, propagujący w kinie socrealistycznym oddaną postawę budowniczego socjalizmu, prymat klasy pracującej i komunistycznego ustroju.

M.R. 

Wróć do poprzedniej strony