Historia kina polskiego 1895-2014

Tytuł:

Historia kina polskiego 1895-2014

Autorzy:

Tadeusz Lubelski

Wydawca:

Universitas

Wydanie:

Kraków 2015

Liczba stron:

800

Opis

Pod koniec 2008 roku ukazała się nakładem katowickiego wydawnictwa Videograf II książka Tadeusza Lubelskiego Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty – zawarte w jednym tomie syntetyczne ujęcie całych dziejów kina w Polsce. Wszechstronne omówienie znalazły w niej wszystkie najważniejsze zjawiska z zakresu polskiej sztuki i kultury filmowej, a także przemysłu kinematograficznego. Przedmiotem analizy były najwybitniejsze polskie filmy fabularne, dokumentalne i animowane, przedstawione zostały biografie twórców i najważniejsze konteksty kina, a wszystko to znalazło się w obrębie jednolitej narracji historycznofilmowej. Książka Historia kina polskiego 1895-2014 to nowa, poszerzona i poprawiona wersja tamtego tomu. Zmienił się wydawca, wraz z nim cała szata graficzna i wybór zdjęć (w tym wiele barwnych). Dołączony został nowy, obszerny rozdział XII, obejmujący ciekawy, złożony okres 2005-2014, uwzględniający nawet filmy, które znalazły się na ekranach na początku 2015 roku. Cały tom został na nowo przejrzany i uwzględniono w nim niedawne ustalenia i odkrycia. Obecna edycja książki trafia na trudniejsze czasy, ale lepsze kino.

Spis treści

WSTĘP DO DRUGIEGO WYDANIA

WSTĘP DO PIERWSZEGO WYDANIA

Rozdział I: POCZĄTKI KINA NA ZIEMIACH POLSKICH (1895-1918)
1. Czekanie na kino
2. Pierwsze pokazy kinematografu
3. Polscy pionierzy i wynalazcy
4. Kształtowanie się życia filmowego
5. Początki twórczości filmowej

Rozdział II: NASZE KINO NIEME. ROMANTYZM STRYWIALIZOWANY (1919-1929)
1. Nieodwzajemniona miłość
2. Model upolityczniony
2 A. Filmy patriotyczno-propagandowe
2 B. Adaptacje literatury narodowej
3. Model ludyczny
3 A. Oblicza mabuzerii
3 B. „Złota seria Sfinksa”
4. Model autoteliczny

Rozdział III: NASZE KINO KLASYCZNE. KRZYWE ZWIERCIADŁO POLSKIEJ MENTALNOŚCI (1930-1939)
1. Opóźniony przełom dźwiękowy
2. Kino branżowe
2 A. Filmy historyczno-patriotyczne
2 B. Komedie
2 C. Melodramaty
3. Kino „społecznie użyteczne”
4. Kino awangardowe
5. Film żydowski w Polsce

Rozdział IV: CZTERY DROGI FILMOWCÓW POLSKICH W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ (1939-1945)
1. W kraju
2. Na emigracji
3. Ze Wschodu na Zachód
4. Ze Wschodu do kraju

Rozdział V: KINO  ZIDEOLOGIZOWANE. OD KINOFIKACJI DO PACYFIKACJI (1945-1954)
1. Upaństwowienie kinematografii
2. Niespełnione możliwości, zawiedzione obietnice
3. Świadectwa dokumentalne
4. Spełnienia mimo wszystko
5. Rodzimy socrealizm

Rozdział VI:  EPOKA SZKOŁY POLSKIEJ (1955-1961)
1. „Świat przedstawień” w fazie odwilży
2. Wyzwalanie się z socrealizmu
2 A. Twórcza adaptacja
2 B. Bezpośrednia polemika
2 C. Manifestacja swobody artystycznej
2 D. Podjęcie tematów tabu: „czarna seria”
2 E. Fabularna odmiana „czarnej serii”
3. Szkoła Polska
3 A. Nurt psychoterapeutyczny
3 B. Nurt plebejski
3 C. Nurt psychologiczno-egzystencjalny
3 D. Bilans Szkoły Polskiej; centrum i obrzeża nurtu
4. Poza Szkołą
4 A. Kino popularne
4 B. Kino eksperymentu artystycznego
4 C. Świadectwa nowego obyczaju

Rozdział VII: DWUZNACZNY UROK LAT SZEŚĆDZIESIĄTYCH (1962-1969)
1. Tematyka historii najnowszej
1 A. Kino martyrologiczno-odwetowe
1 B. Kino narodowo-kombatanckie
1 C. Kontynuacje Szkoły Polskiej
1 D. Tonacja sprawozdawcza, tonacja liryczna
2. „Tematyka współczesnego życia”
2 A. Współczesność zadekretowana
2 B. Współczesność pospolita, czyli bunt scenarzystów
2 C. Współczesność umykająca
2 D. Współczesność dokumentowana
3. Kino rozrywkowe
3 A. Komedia
3 B. Inne gatunki
4. Adaptacje literatury narodowej
5. Polska Szkoła Animacji
6. Nowe kino

Rozdział VIII: KINO MŁODEJ KULTURY I KINO DZIEDZICTWA (1969-1975)
1. Kino Młodej Kultury
1 A. Stronnictwo inteligenckiego rygoryzmu
1 B. Stronnictwo rejestracji
1 C. Stronnictwo groteski
1 D. Stronnictwo kreacji
2. Kino dziedzictwa
2 A. Kino mitologii plemiennej: Śląsk Kutza
2 B. Kino mitologii narodowej: adaptacje Wajdy
2 C. Kino mitologii osobistej: esej metafizyczny Konwickiego
2 D. Mit „dzieciństwa powtórzonego”: schulzowski film Hasa
2 E. Mit inteligenckiej apokalipsy: debiut Żuławskiego
2 F. Kino pamięci indywidualnej: Stanisław Różewicz
2 G. Wyrafinowane adaptacje: Majewski, Borowczyk
3. Kino wystawne
3 A. Widowiska narodowe
3 B. Widowiska państwowe
3 C. Widowiska wojenne
4. Przedstawianie rzeczywistości w kinie popularnym
4 A. Komedia
4 B. Film obyczajowy
4 C. Film dla dzieci i młodzieży

Rozdział IX:  EPOKA MORALNEGO NIEPOKOJU (1976-1981)
1. Wyłanianie się nurtu
1 A. Kontrabanda w Zespołach, telewizji i oświatówce
1 B. Człowiek z marmuru Andrzeja Wajdy
2. Kino Moralnego Niepokoju – kanon
2 A. Dominanta: pojedynek postaw
2 B. Dominanta: przebudzenie prostych ludzi
2 C. Dominanta: hodowla zła
2 D. Dominanta: opór inteligentów
3. Kino Moralnego Niepokoju – poza kanonem
3 A. Odmiana kreacyjna
3 B. Włączenie się doświadczonych autorów
3 C. Odmiana gatunkowa
4. Kino partyjnej kontrofensywy
5. Kino dziedzictwa cd.
5 A. Prefiguracje etyczne
5 B. Więcej rekonstrukcji, mniej perswazji
5 C. Kino retro
6. Filmy osobne
6 A. W perspektywie ostatecznej
6 B. Własnym głosem
6 C. Miniatury o losie
7. Kino sezonu „Solidarności”
7 A. Na zamówienie robotników
7 B. Obalone tabu stalinizmu
7 C. „Głęboko zamiast szeroko”

Rozdział X: PO STANIE WOJENNYM. SOLIDARNOŚĆ OSOBNYCH (1982-1989)    
1. Regres stanu wojennego
1 A. Przerwanie „genialnego sezonu”
1 B. Kino poniżone
2. Kontynuacje mimo wszystko
2 A. Obalone tabu stalinizmu cd.
2 B. „Głęboko zamiast szeroko” cd.
2 C. Dekada Kieślowskiego
2 D. Kino Moralnego Niepokoju cd.
2 E. Kino groteski
3. Kino oficjalnej propagandy
4. Kino historii kreowanej
4 A. Rewolucja i azyl wyobraźni: adaptacje Wajdy
4 B. Pokrewieństwo z wieszczami: adaptacje Konwickiego
4 C. Wizje przeszłości
4 D. Ponury wizerunek historii najnowszej
4 E. Mieszaniny obyczajowe
5. Kino osobne cd.
5 A. Późny Has
5 B. Inni autorzy
6. Kino popularne
6 A. Komedia
6 B. Nasza postmodernistyczna nostalgia
6 C. Kino gatunków
7. Pokolenie stanu wojennego

Rozdział XI:  KINO WOLNOŚĆ (1990-2005)
1. Po zburzeniu muru
2. “Praca żałoby”
2 A. Odnawianie Szkoły Polskiej: późny Wajda
2 B. Kontynuacja Szkoły Polskiej: późny Kutz
2 C. Polacy – Rosjanie; Polacy – Żydzi; Holocaust
2 D. PRL jako trauma
3. Kino świadectwa
3 A. Ewolucja dokumentu: Marcel Łoziński
3 B. Ewolucja dokumentu: od Karabasza do Bławuta
3 C. Zobowiązania w epoce bez zobowiązań: Krzysztof Krauze
3 D. Z punktu widzenia wykluczonych
3 E. Z punktu widzenia wchodzących w życie
4. Autorzy dawni i nowi
4 A. Zjawisko Kieślowski
4 B. Fabulatorzy
4 C. Mitobiografowie
4 D. Artyści
4 E. Kino błazeńskie
5. Kino popularne
5 A. Kino bandyckie – od grozy do nostalgii
5 B. Komedia
5 C. Adaptacje lektur
5 D. Komedia romantyczna
6. Kino niezależne

Rozdział XII: TRUDNY POWRÓT DO EUROPY (2005-2014)
1. Z perspektywy kultury filmowej  
2. Kino pamięci narodowej
2 A. Nowe spojrzenie na wydarzenia XX wieku
2 B. Lustrowanie PRL-u
2 C. Polacy – Żydzi: ból niezaleczony
3. Kino świadectwa
3 A. Biegun czystej obserwacji
3 B. Dokumentalny spektakl
3 C. Rejestrowanie zmieniającego się świata
3 D. Z punktu widzenia wykluczonych
3 E. Z punktu widzenia wchodzących w życie
3 F. Polska podzielona
4. Autorzy dawni i nowi
4 A. Fabulatorzy
4 B. Mitobiografowie
4 C. Artyści
4 D. Antropolodzy płynnej nowoczesności
5. Kino popularne
5 A. Komedia
5 B. Inne gatunki
6. Tak zwane kino niezależne

BIBLIOGRAFIA

INDEKS NAZWISK

INDEKS FILMÓW

WYKAZ STOSOWANYCH SKRÓTÓW

Polecane książki