Modernistki o kinie. Kobiety w polskiej krytyce i publicystyce filmowej 1918-1939

Okładka książki Modernistki o kinie

Tytuł:

Modernistki o kinie. Kobiety w polskiej krytyce i publicystyce filmowej 1918-1939

Autorzy:

Małgorzata Radkiewicz

Wydawca:

Korporacja ha!art

Wydanie:

Kraków 2016

Liczba stron:

414

Opis

Dwudziestolecie międzywojenne to okres intensywnego rozwoju niepodległego państwa polskiego - także sztuki, kina i kultury popularnej. Małgorzata Radkiewicz we wnikliwej analizie wydobywa z archiwów głosy kobiet, które podejmowały wówczas refleksję o kinie. Reporterki, krytyczki i dziennikarki na bieżąco śledziły i komentowały przemiany w świecie filmu: kontrowersje związane z wprowadzeniem dźwięku, eksperymenty awangardowe, narodziny i upadki gwiazd ekranu, szlaki kariery reżyserów. Gotowe były podróżować po całym świecie, by odwiedzać wytwórnie filmowe, przeprowadzać wywiady i odkrywać zakulisowe realia produkcji. Nie zapominały także o zwykłych widzach, proponując im błyskotliwe recenzje, felietony i przeglądy, ukazujące kulturę międzywojnia w jej popularnym wydaniu. Ich wypowiedzi układają się w wielowarstwowy, mozaikowy obraz filmowego świata oraz całej epoki, między wierszami opowiadając o kształtującym się wówczas wzorcu nowoczesnej, wyemancypowanej kobiecości.

„Autorce udało się odzyskać polskie dwudziestolecie międzywojenne dla kobiet kina, mimo że na palcach jednej ręki można policzyć reżyserki i scenarzystki, a na drugiej krytyczki filmowe tego okresu. [...] Radkiewicz pochyla się nad prasą filmową, społeczno-kulturalną i kobiecą okresu międzywojnia w poszukiwaniu zarówno tych, które składały teksty do druku, jak i tych, dziś dla nas niewidocznych, które z zaciekawieniem chłonęły filmy, miasto, ogłoszenia o pracę, modę, wieści ze świata, nowinki kosmetyczne. Krytyczki, dziennikarki, [...] pomocnice-redaktorki, korespondentki zagraniczne, kiniarki wydające swoje tytuły, aktorki, statystki, wreszcie czytelniczki."

Dr hab. Monika Talarczyk-Gubała

Fragmenty / recenzje

Spis treści

Wyjaśnienia skrótów cytowanych tytułów prasowych / 9 
Od autorki / 11

WPROWADZENIE / 15
Genderowe aspekty modernizmu i nowoczesności / 16

ROZDZIAŁ I „Kobiece ścieżki" w historii kina / 21
1. Kobiety w polskim filmie dwudziestolecia —przegląd wątków badawczych / 21
Popularne wersje kobiecej historii kina / 28
2. Publicystyka kobiet w opracowaniach filmoznawczych i prasoznawczych / 32
Kobiety jako publicystki i czytelniczki prasowe / 43
3. Krytyczki i publicystki filmowe w ujęciu teoretycznym i biograficznym / 48
Problem języka / 49
Literatki i skandalistki o filmie (Dorothy Richardson i Magdalena Samozwaniec) / 57
W kręgu „Wiadomości Literackich" / 64

ROZDZIAŁ II Kobiety o nowoczesności, kinie i kulturze popularnej / 89
1. O formie filmowej / 91
Związki filmu z literaturą, sztuką i technologią / 91
O dźwięku, muzyce i dialogach filmowych / 96
O obrazie i operatorach filmowych / 109
Efekty specjalne, scenografia i rekwizyty filmowe / 114
Z wizytą na planie filmowym / 116
2. Kino zagraniczne w krytyce kobiet / 129
Styl filmowy i „reneclairy" / 135
Analizy filmowego „clairyzmu" / 138
W kręgu Hollywoodu / 155
Rosjanie — tradycja kinowego montażu / 165
3. Krytyczne spojrzenie na kino polskie / 177
Postacie reżyserek i producentek / 180
Kobiece glosy o polskim filmie / 181
Kino w Polsce — problem „wyjścia z impasu" / 187
Recenzje polskich filmów „współczesnych" i gatunkowych / 194
Ekranowe szlagiery — komediowe, sensacyjne, romansowe / 205
Filmy historyczne — mity i wizje przeszłości / 217
Filmy artystyczne — próby i twórcze eksperymenty / 224
Recenzentki — popularyzatorki kina artystycznego / 234
O odbiorze, widzach kinowych oraz edukacji filmowej / 236
O kinowej publiczności / 247
Widzowie „zawodowi" i pokazy prasowe / 248
Kobieca publiczność i „filmy schodów kuchennych" / 250
Publiczność dziecięca i młodzieżowa / 255
Filmy „dozwolone, niedozwolone..." / 267

ROZDZIAŁ III
Kobiety „po obu stronach kamery" i przed kinowym ekranem / 271
1. Wyemancypowane kobiety na ekranie / 271
2. Prasa polska o emancypacji i problematyce kobiecej / 274
3. Zycie artystyczne kobiet na łamach prasy / 285
4. Publicystyka kobieca (o realiach dwudziestolecia) / 291
5. Problematyka kobieca na ekranie —komentarze i postulaty krytyczek / 298
„Doświadczenia filmowe" kobiet / 308
Gwiazdy Hollywoodu okiem recenzentek / 319
Kariery kobiet na ekranie / 329
Krytyczki o filmowym spektaklu i obrazach kobiecości / 338
„Moda i uroda" w życiu codziennym i na ekranie / 369
Nie tylko o urodzie... / 381

ZAKOŃCZENIE / 383

Biogramy / 389
Indeks nazwisk / 393
Indeks filmów / 401
Bibliografia / 409
Źródła ilustracji / 413