APF POZNAŃ

APF Fabuła | semestr I sem. zimowy 2026/2027

W poszukiwaniu tożsamości. Polskie kino do 1956 roku.


Pierwsze półwiecze polskiego kina to historia nowego medium, które niemal nieustannie zaczynało od początku. Opowieść o nim to opowieść o zmieniających się czasach, funkcjach i możliwościach kina jako technologii, sztuki i rozrywki. Polskie kino rodziło się w kraju, którego nie było na mapie i przez pierwsze dekady rozwijało się jako przedsięwzięcie prywatne, budowane przez entuzjastów i przedsiębiorców bez wsparcia instytucji państwowych. Odzyskanie niepodległości przyniosło jej nowe możliwości, ale i obowiązki, kryzys gospodarczy i przełom dźwiękowy – nowe warunki techniczne i ekonomiczne, a lata trzydzieste – stabilizację w postaci sprawnego, choć rzadko ambitnego kina gatunkowego, wobec którego szybko uformowała się opozycja. Było to przy tym kino wielojęzyczne i wielokulturowe, odzwierciedlające skład społeczeństwa, które wojna zniszczyła wraz z jego dorobkiem: znaczna część filmów przepadła, wytwórnie przestały istnieć, a twórcy rozproszyli się po różnych krajach i kontynentach. Kinematografia powojenna, odbudowana od podstaw i podporządkowana państwu, przez kilka lat pełniła głównie funkcje polityczne, by w połowie lat pięćdziesiątych – wraz z odwilżą – odzyskać część swobody i wypracować język, z którego wyrosną kolejne dekady polskiego kina. Pierwszy semestr Akademii Polskiego Filmu prowadzi przez te przemiany, pokazując kino jako interes, rozrywkę, narzędzie władzy i pole poszukiwań artystycznych zarazem, a także jako dziedzictwo rodzimej kultury, czasem zachowane w sposób wybiórczy i przypadkowy, ale wciąż ciekawe i zachęcające do nowych odczytań.

(Wyobrażone) początki polskiego kina

Wykładowca: prof. dr hab. Małgorzata Hendrykowska

  • Historia kina w Popielawach, reż. Jan Jakub Kolski

    1998 r. 100 min.
Budowa przemysłu filmowego

Wykładowca: prof. dr hab. Małgorzata Hendrykowska

  • Cud nad Wisłą, reż. Ryszard Bolesławski

    1921 r. 52 min
W kręgu kina „społecznie użytecznego”

Wykładowca: dr hab. Wojciech Otto

  • W kopalni węgla, reż. Eugeniusz Cękalski, Stanisław Wohl

    1935 r. 10 min

  • Strachy, reż. Eugeniusz Cękalski, Karol Szołowski

    1938 r. 94 min
Przełom dźwiękowy

Wykładowca: prof. dr hab. Marek Hendrykowski

  • W krainie X muzy, reż. Witold Dunin-Bredsznajder

    lata 30. r. 10 min

  • Halka, reż. Konstanty Meglicki

    1929/1932 r. 89 min
Gatunki międzywojnia: Melodramat

Wykładowca: dr hab. Marek Kaźmierczak

  • Znachor, reż. Michał Waszyński

    1937 r. 100 min
Gatunki międzywojnia: Film patriotyczny

Wykładowca: dr hab. Mariusz Guzek

  • Ołowiane żołnierzyki, reż. Maksymilian Emmer, Jerzy Maliniak

    1938 r. 8 min

  • Kościuszko pod Racławicami, reż. Józef Lejtes

    1938 r. 92 min
Artystyczne poszukiwania kina niemego

Wykładowca: dr hab. Wojciech Otto

  • Europa, reż. Franciszka Themerson, Stefan Themerson

    1932 r. 12 min
Kino żydowskie w Polsce

Wykładowca: dr Maciej Pietrzak

  • Droga młodych (Mir Kumen On), reż. Aleksander Ford

    1936 r. 59 min

  • Dybuk, reż. Michał Waszyński

    1937 r. 110 min
Gatunki międzywojnia: Komedia

Wykładowca: dr hab. Paweł Sitkiewicz

  • Reklama zapalaczy do drewna i węgla „Raz-dwa-pięć, reż. anonim

    1927 r. 6 min
Od nowa – budowa powojennej kinematografii

Wykładowca: prof. dr hab. Marek Hendrykowski

  • 2 x 2 = 4, reż. Antoni Bohdziewicz

    1945 r. 33 min
Wobec Zagłady

Wykładowca: dr hab. Katarzyna Mąka-Malatyńska

  • Majdanek – cmentarzysko Europy, reż. Aleksander Ford

    1944 r. 24 min
Socrealizm po polsku

Wykładowca: dr hab. Barbara Giza

  • Kierunek – Nowa Huta!, reż. Andrzej Munk

    1951 r. 12 min
Przełamywanie socrealizmu

Wykładowca: dr Maciej Pietrzak

  • Ludzie z pustego obszaru, reż. Kazimierz Karabasz, Władysław Ślesicki

    1957 r. 15 min
Wiatr odnowy – kino epoki Października

Wykładowca: prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski

  • Harmonia, reż. Wojciech Jerzy Has

    1947 r. 11 min

Informacje

Zajęcia:

Na kurs APF Fabuła zapraszamy do Kina Pałacowego w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu, przy ulicy Świętego Marcina 80/82.

Kontakt:

Koordynator kursu - dr Maciej Pietrzak, UAM 

maciej.pietrzak@amu.edu.pl

Wybrane artykuły

Wykładowcy